کفشدوزک7 نقطه ای

کفشدوزک 7 نقطه ای: Coccinella septompunctata L.

کفشدوزک هفت نقطه ای از فراوان ترین و معروف ترین گونه های حشرات شکارچی است که در تمام نقاط مختلف دنیا در مبارزه بیولوژیک کاربرد فراوانی  .داشته است.لارو و حشرات بالغ از انواع شته های آزاد، گالزا و حتی شته های ریشه، شپشک های نباتی، پسپل ها، تخم و لارو جوان سایر حشرات تغذیه می کند، هر کفشدوزک در دوره لاروی، هزار و هر حشره کامل تا 9000 شته را طعمه خود قرار می دهد.

شکل شناسی:

 حشره بالغ:

 نسبتاً بزرگ و به طور 8 ـ 5/5 میلی متر، محدب، با سرسیاه رنگ که از دو طرفین دو چشم پیشرفتگی پیدا نموده است در حاشیه جلویی سرنوار باریک قرمزرنگی مشاهده می شود، شاخک ها دارای قاعده سیاه و بندهای خرمایی رنگ است. سینه سیاه رنگ و دارای حاشیه جلویی صاف که از دو طرف چشم ها را می پوشانند. حاشیه عقبی سینه قوسی است. بالپوش ها به رنگ قرمز نارنجی، کاملاً محدب با حاشیه های صاف و انتهای آن گرد است. سپرچه مثلثی و سیاه رنگ می باشد. روی هر بالپوش سه نقطه سیاه رنگ و یک نقطه سیاه رنگ دیگر نیز به صورت مشترک بین دو بالپوش قرار دارد. سطح زیرین بدن و پاها، سیاه و پوشیده از موهای ظریف و سفید رنگ است.
تخم:

 تخم ها کشیده، و در ابتدا زرد روشن است که به تدریج نارنجی می شود. طول تخم 73/0 ـ 67/0 میلی متر است.

 لارو:

لارو به رنگ زرد مایل به قهوه ای تا خاکستری مایل به سیاه، به طول 13 ـ 11 میلی متر و دارای لکه های نارنجی رنگ در امتداد طول بدن می باشند. نیم حلقه های پشتی بدن در ناحیه جانبی دارای برجستگی هایی است که روی آنها موهای کوتاه دیده می شود

شفیره:

شفیره به طول 7 ـ 6 میلی متر و از انتهای بدن به برگ متصل می شود.

زیست شناسی:

این کفشدوزک به صورت حشره کامل در پناهگاه ها نظیر زیر پوست درختان و شکاف دیواره ها زمستان گذرانی می کند. در بهار هنگامی که دما به 12 ریسد کفشدوزک ها از پناهگاه ها خارج و شروع به تغذیه می نمایند. سپس حشرات بالغ، جفت گیری کرده و در دمای بین 30 ـ 20 درجه سانتی گراد بعد از 4 روز تخمگذاری می نمایند، تخم ها به صورت دسته ای (100 ـ 50 عدد) در زیر       برگ های گیاهان قرارمی گیرد. تعداد تخم بین 300 ـ 70 عدد و حداکثر تا 3000 عدد گزارش شده است، لاروهای جوان از تخم خارج شده و در قسمت های مختلف گیاه به جستجوی طعمه می پردازد. این حشره دارای 5 سن لاروی بوده که 10 تا 7 روز طول می کشد. شفیره ها در زیر برگ یانقاط دیگر ثابت شده و پس از یک هفته تا ده روز به حشره بالغ تبدیل می شوند . این کفشدوزک دارای 5 تا 3 نسل در سال است.

کفشدوزک خربزه یا کفشدوزک 12 نقطه ای

کفشدوزک خربزه یا کفشدوزک 12 نقطه ای       Epilachna chrisomelina

از آفات مهم خربزه بوده و به انواع خزبزه ، خیار و هندوانه حمله می کند. سبب مشبک شدن برگ و لهیدگی و پوسیدگی میوه ها می شود.

شکل شناسی:

حشره کامل:

نسبتا بزرگ بطول 10-8 میلیمتر برنگ قرمز آجری گرد آلود. بالپوش محدب و پوشیده از کرکهای ظریف و سفید و مجهز به 12 نقطه سیاه با حاشیه نارنجی. شاخک نخ وش و 11 بندی.

تخم:

تخم دوکی شکل و ابتدا برنگ شیری و سپس برنگ زرد متمایل به نارنجی و اندازه آنها 1.5-2.5 میلیمتر و در دستجات 40-10 تایی در سطح زیرین برگ قرار داده می شود.

لارو:

لارو خاکستری پس از رشد کامل زرد رنگ می شوند. و دارای خارهای منشعب در قسمت پشتی هستند. در حلقه های اول و آخر 4 و در سایرحلقه ها 6 خار وجود دارد. لارو دارای 3 جفت پای سینه ای زرد رنگ می باشد.

شفیره:

برنگ زرد تیره وبیضی شکل و اغلب نصف طول بدن آن در داخل پوسته سن آخر لاروی می باشد. دوره شفیرگی کوتاه و در حدود20-10 روز می باشد.

زیست شناسی:

زمستانگذرانی بصورت حشره کامل در زیر بقایای گیاهی، علف های هرز حاشیه مزارع ، شکاف زمین و زیر پوستک درختان.در بهار از پناهگاه زمستانه خارج شده و حشرات ماده در نسل اول به طور متوسط 650 تخم می گذارند. و در نسل های بعدی 400-300 تخم می گذارند. لاروها پساز خروج از تخم ابتدا از  گیاهان وحشی کدوئیان و با گرم شدن هوا فعالیت آنها زیاد تر شده و به جالیزها حمله میکنند. بسته به شرایط آب و هوایی 5-3 نسل در سال ایجاد می نمایند.

خسارت:

از تخمدان گل و پوست نازک میوه تغذیه می کنند. به برگها نیز خسارت وارد می کنند و آنها را به شکل توری در می آورند. سبب مشبک شدن برگ و لهیدگی و پوسیدگی     میوه ها می شود.

کنترل:

جمع آوری برگهای آلوده به تخم ، از بین بردن میزبان های وحشی.

مبارزه شیمیایی بهتر است مصادف با ظهور حشرات بالغ زمستانگذران و یا با باز شدن تخم ها و ظهور لارهای سن یک  از سمومی نظیر فن پروپاترین  به میزان 2 لیتر در هکتار یا مالاتیون 1.5 لیتر در هکتار استفاده شود.

مگس چغندر قند

مگس چغندر قند

شکل ظاهری :     

حشره کامل ، مگس کوچکی است که در ظاهر شبیه مگس خانگی است. رنگ عمومی آن خاکستری روشن است و طول آن به حدود 5 میلی متر می رسد . سر حشره به رنگ قهوه ای و قسمت سینه خاکستری رنگ است و موهای کوتاه و بلندی روی ان مشاهده می شود . بال ها شفاف و شکم زرد رنگ است . پاهای مگس به رنگ زرد و خاکستری دیده می شود.

تخم مگس چغندر قند بیضی شکل ، کشیده و طول آن حدود یک میلی متر است. رنگ آن سفید و در صورتی که با ذرهبین دیده می شود سطح آن تور مانند است. تخم به صورت انفرادی یا چند تایی در پشت برگ های چغندرقند و یا علف های هرز میزبان گذاشته می شود. حداکثر تعداد تخم موجود در یک دسته تخم 20 عدد ا ست. لارو آفت کرمی شکل ، بدون پا و رنگ آن سفید متمایل به زرد است. طول لارو در سنین مختلف متغیر و هنگامی که به رشد کامل خود می رسد 8 میلی متر است. لارو در قسمت سر باریک و به تدریج تا ا نتهای بدن پهن می شود . لاروها در بین دو لایه بالایی و پا یینی برگ فعالیت می کنند .

شفیره ها به رنگ قهوه ای تا قرمز تیره بوده و در طول آن نوارهای تیره رنگی وجود دارد. شکل آن استوانه ای می باشد . که در طرفین قطر آن کم می شود. در قسمت بالا و پا یین شفیره دو عدد خار به چشم می خورد. طول شفیره حدود 5 میلی متر است.

طرز زندگی و خسارت آفت :    

مرحله زمستان گذرانی این حشره به صورت شفیره در داخل خاک است. در بهار پس از گرم شدن هوا ، شفیره ها باز شده و حشرات کامل ازخاک خارج می شوند. مگس ها در زراعت های سال قبل ظاهر شده و سپس در تمام منطقه پراکنده می شوند . در روزهای آ فتابی و آرام مگس ها بسیار فعال هستند. مگس های ماده تخم های خود را به صورت انفرادی و یا دسته جمعی در پشت برگ های چغندرقند تازه سبز شده قرار می دهند. تعداد تخم های موجود در یک دسته تخم از 2 تا 20 عدد متفاوت است. علاوه بر چغندرهای بهاره ، تخمگذاری حشره در پشت برگ های چغندر بذری ، اسفناج و علف های هرز ترشک و سلمک نیز مشاهده شده است. دوره تخم گذاری حدود یک ماه یا بیشتر طول می کشد. یک حشره ماده می تواند تا300 عدد تخم بگذارد ولی معمولا بین 150- 100 تخم گذاشته می شود . دوره نشو و نمای تخم 5-4 روز است و لاروهای کوچک پس از طهور از قسمت زیر تخم که به برگ چسبیده است وارد برگ شده و در بین دو لایه برگ قرار می گیرد . لارو در تمام دوره نشو و نمای خود که حدود دو هفته طول می کشد از قسمت سبزینه برگ تغذیه می کند ولی پرده رویی و زیری برگ را باقی می گذترد. قسمت های تغذیه شده مانند تاول باد می کند و لاروها در وسط برگ به خوبی مشخص هستند . قسمت های آلوده به تدریج به هم متصل شده و نیمی از برگ یا قسمت اعظم آن را فرا می گیرد. برگ ها در قسمت های آلوده زرد شده و به تدریج خشک می شوند. اگر برگ کوچک باشد و یا قسمت های تغذیه شده تمام سطح برگ را فرا گیرد، لارو با سوراخ کردن لایه زیری یا رویی خارج شده و به داخل برگ جدید نفوذ می کند. لاروها پس از اینکه به رشد کامل رسیدند خود را به داخل خاک انداخته و در خاک تبدیل به شفیره می شوند . پس از حدود دوتا سه هفته مگس های نسل جدید ا ز این شفیره ها خارج شده و با تخم گذاری در پشت برگ ها نسل دوم را آغاز می کنند . معمولا" دوره یک نسل آفت حدود یک ماه یا بیشتر طول می کشد. این حشره می تواند تا 5 نسل در یک سال تولید کند. خسارت این آفت در مناطق معتدل و خنک زیادتر است ، همچنین خسارت آفت در بهار به علت حرارت کم و رطوبت زیاد شدید می باشد. در تابستان فعالیت لارو کم شده و یا گاهی در اثر گرمای زیاد از بین می رود . دشمنان طبیعی زیادی نیز لاروها و شفیره ها را مورد حمله قرار می دهند که در مجموع باعث می شوند که خسارت آفت در تابستان جلب توجه نکند.

نحوه جلوگیری از خسارت آفت :  

انجام اقدامات زیر در جلوگیری و یا کاهش خسارت آفت موثر می باشد :

- کاشت چغندر در زمین های کود خورده و حاصلخیز باعث می شود که در هنگام ظهور حشرات کامل نسل اول ، بوته کاملا" رشد کرده و قوی شوند و در مقابل خسارت آفت مقاومت کنند .        - علف های هرز سلمک و ترشک نقش بسیارموثری در انتقال و افزایش جمعیت آفت دارند، لذا وجین و از بین بردن آنها در بهار کمک زیادی به کاهش جمعیت و در نتیجه خسارت آفت می کند.

- در مناطقی که خسارت مگس چغندر قند زیاد است در صورت امکان عمل تنک کردن بوته ها دیرتر انجام می شود. زیرا این اقدام باعث می شود که تعداد زیادی از تخم ها و لاروهای موجود در بوته ها در اثر تنک کردن از بین بروند و تراکم تخم و لارو روی بوته های باقی مانده کاهش یابد.

- در مزارعی که به هر دلیل تنک بوده و تعداد بوته در واحد سطح کم باشد خسارت این آفت مخصوصا" در نسل اول بیشتر است ، زیرا تراکم تخم های گذاشته شده روی هر بوته افزایش می یابد.

- شخم عمیق پس از برداشت محصول باعث می شود که شفیره های زمستان گذران آفت به میزان زیادی نابود شوند.

- این آفت در مراحل تخم ، لارو و شفیرگی دارای دشمنان طبیعی از راسته زنبورها ، مگس ها و بالتوری ها هستند که نقش بسیارموثری در کنترل جمعیت آن مخصوصا" در نسل های تابستان دارند. حمایت این دشمنان طبیعی از طریق کاهش مصرف سموم، استفاده از سموم کم دوام و انتخاب زمان مناسب سمپاشی و غیره امکان پذیر است.

- سمپاشی اختصاصی و جداگانه علیه این آفت توصیه همی شود ولی با توجه به این که مزارع چغندرقند معمولا" علیه آفت های کلیدی این محصول مثل کارادرینا، کک چغندر قند و غیره سمپاشی می شوند ، لذا می توان با مطالعه مراحل رشدی آفت ها ، زمان مبارزه را طوری انتخاب کرد که روی مگس چغندر قند نیز موثر باشد. بایستی توجه داشت، سمومی که در مزارع چغندرقند مصرف می شوند ، روی تخم ها بی تا ثیر بوده و فقط لاروهای حشره را نابود می کنند، بنابرا ین زمانی که تخم های مگس تفریخ شده و لاروها ظاهر می شوند ، بهترین زمان جهت کنترل این آ فت محسوب می شود.   

کرم میوه خوار خرما

کرم میوه خوار خرما               Batrachedra amydraula Meyr

مشخصات ظاهری : 

1.       حشره کامل

حشره کامل پروانه ای به رنگ خاکستری مایل به با پولک های نقره ای است و در سطح بدن نقطه های کوچک قهوه ای دارد . شاخک ها نخ مانند و عرض بدن با بال های باز 13-11 و طول آن 8-6 میلی متر می باشد .

2.      تخم

تخم شب پره کروی شکل به قطر یک میلی متر و به رنگ سفید شیری می باشد .

3.     لارو

      لارو آفت به رنگ سفید مایل به زرد، کمی صاف و براق و به طول 12-10 میلی متر است .

4.     شفیره

شفیره بیضی شکل و دو سر آن کشیده ، به رنگ زرد و به طول 15 میلی متر است .

خسارت :

لارو کرم میوه خوار در بهار موقعی که میوه ها در مرحله حبابوک هستند با تنیدن تار روی میوه های نارس مستقر می شود و قسمت انتهای خرما را نزدیک کاسبرگ و یا وسط میوه را سوراخ می کند و از گوشت و هسته میوه تغذیه می کند و ارتباط میوه را با دم خوشه قطع می کند . این عمل سبب می شود تا خرما چروکیده شده و به رنگ قهوه ای متمایل به قرمز در می آید و بر روی زمین بریزد که در مناطق خرما خیز جنوب کشورمان به این حا لت حمیره یا سرخه می گویند . لاروها پس از خروج از یک میوه وارد میوه بعدی شده و در طول دوره لاروی به 5-3 میوه خرما خسارت می زنند. حداکثر خسارت در دوره ای است که میوه ها در مراحل رشدی کیمری باشند.

زیست شناسی :

کرم میوه خوار خرما در سال سه نسل دارد . این حشره زمستان را به صورت لارو کامل درون پیله های سفید رنگ، درون درزهای تنه درخت خرما می گذراند. در اوایل بهار لاروها تبد یل به شفیره شده و پروانه های نسل ا ول همزمان با مرحله گرده افشانی ، ظاهر می شوند. حشره های با لغ پس از تغذیه از گرده های خرما بر روی انشعاب های خوشه ، دم میوه و بالاخره اطراف برگچه ها و در قاعده تاج درختان تخمگذاری می کنند. دوره تفریخ تخم هفت روز است. لاروهای جوان پس از استقرار روی میوه توسط تارهای تنیده شده خود ، به تغذیه از میوه های جوان می پردازند. دوره زندگی لاروی آفت 15 روز است. لاروها پس از طی این مدت بالغ شده و با تنیدن تارهای ابریشمی شفاف در لابلای غلاف ، انشعاب های خوشه و گاهی الیاف واقع در تاج و قاعده برگچه ها تبدیل به شفیره می گردند . در استان خوزستان ظهور پروانه های نسل ا ول در دهه سوم فروردین و پروانه های نسل دوم و سوم به ترتیب در اواخر اردیبهشت و اواسط تابستان تا اسفند ماه به صورت لارو کامل (دیاپوز) زمستان گذرانی می کنند. لاروهای سن سوم نسل سوم در شرایط انباری خارج از سردخانه می توانند به فعالیت خود ادامه داده و به میوه های انبار شده خسارت زیادی بزنند.

روش های کنترل :

الف) مبارزه بیولوژیک :

زنبور Microbracon hebetory   پس از سوراخ کردن جلد بدن لارو و تغذیه از آن در داخل آن تخمگذاری می کند

زنبور Ganizus sp  زنبور ماده پس از فلج کردن و تغذیه از شیره خارج شده از بدن لارو بر روی قسمت پشتی آن 2 عدد تخم می گذارد.

ب) مبارزه زراعی:

جمع آوری و انهدام میوه های آلوده و انجام عمل هرس دمبرگ و حذف الیاف اطراف تنه

ج) مبارزه شیمیایی:

1.       دیازینون به نسبت 2 در هزار

2.      مالاتیون به نسبت 2 در هزار

3.     سوپر اسید به نسبت 1.5 در هزار

کرم ساقه خوار نيشکر

کرم ساقه خوار نيشکر Nonagroides sesamia

بالهاي جلويي به رنگ طلايي به قرمز آجري که در حاشيه خارجي داراي يک رديف لکه پيوسته سرتاسري است . شاخک نخ وش است. تخم تازه به صورت دسته جمعي و به رنگ ليمويي روشن هستند به تدريج به رنگ تيره تغيير پيدا مي کند. لارو نوزاد  به رنگ صورتي و لارو کامل سرش به رنگ قهوه اي تيره است . شفيره قهوه اي روشن است که در مراحل آخري به قهوه اي تيره تبديل مي گردد.

خسارت بدين صورت است که لارو نوزاد در هفته اول به طور دسته جمعي در غلاف بسر مي برد . سپس به طرف پايين ساقه حرکت مي کند . پروانه نسل اول از اوايل فرودين ظاهر و تخم ريزي مي کند و لاروها تا اواخر ارديبهشت در داخل ساقه مانده و سپس در بخشي ازساقه که در بالاي آب قرار دارد تبديل به شفيره مي شود. در اواخر خرداد نسل دوم ظاهر مي شود  . نسل بعدي در دهه دوم مرداد ظاهر و در اوايل شهريور روي برنج تخم ريزي مي کند .

مبارزه

درهنگام برداشت محصول لازم است محصول از محل طوقه برداشت شود و بلافاصله خرمن شود.

آب تخت زمستانه

با توجه به اينکه نسل اول روي لویی مي نشيند با حذف اين گياه از جمعيت اين آفت کاسته مي شود.

استفاده از زنبور تريکو گراما  

کرم برگخوار سبز برنج

کرم برگخوار سبز برنج          diffusa naranga

پروانه هاي ماده داراي رنگ روشن بوده و لکه هاي تيره رنگي در ابتدا ، وسط و انتهاي بال جلويي آن وجود دارد. پروانه نر به رنگ قهوه اي مايل به قرمز هست.تخم کروي شکل است و دااي شيارهاي عمودي منظم است ، رنگ آن زرد و به تدريج تيره رنگ مي گردد. لاروها دارايرنگ سبز علفي بوده و يک خط سبز تيره تر از رنگ بدن در طول وسط پشت و دو خط روشن مايل به سفيد در دوطرف قرار دارد . شفيره ها سبز نگ و به تديج به رنگ قهوه اي در مي آيند.

اين آفت زمستان را به صورت شفيره در غلاف ، بقاياي گياهي و يا وي خاک مي گذرانند. پروانه هاي ماده پس از جفتگيري  تخم خود را روي برگ قرار مي دهند . تخمها در اواخر ارديبهشت ماه در مدت 5 تا 6 روز تفريخ مي شوند. لاروها با تا زدن رگبرگ اصلي بگي که پهنک آن خورده شده است ، محفظه اي ايجاد مي کند و در آنجا تبديل به شفيره مي شود. لاروها در ساعات خنک روز و يا در هنگام شب از برگ ها تغذيه مي کند به طوري که تمام پارانشيم برگ را مي خورد و تنها يک رگبرگ باقي خواهد ماند. دوره شفيرگي در ارديبهشت ماه 4 تا 6 روز است .  

مبارزه

از دشمنان طبيعي مثل زنبور پارازيت شفيره از خانواده Ichneumonidae بوده و يک نوع پارازيت تخم به نام  Trichograma rhenena

 از سم کارباريل با فرمولاسيون 85%WP به ميزان 2 تا 3 کيلوگم در هکتار استفاده کرد

شپشه برنج

شپشه برنج  Oryzae sitophilus

حشره کامل سرخرطومي کوچکي به نگ قهوه اي است و روي پيش گرده از فرورفتگي هاي گرد پوشيده شده است. رنگ عمومي بال پوش ها قهوه اي تيره و روي هر بال پوش ها دو لکه بزرگ به نگ قهوه اي روشن ديده مي شود. خرطوم نرها نسبت به ماده ها ضخيم تر است و هم کوتاه تر است.

خسارت عمده حشره در درجه اول مربوط به لارو است . طول عمر حشره کامل به طور متوسط 4 تا 5 ماه است و تعداد تخم هاي گذاشته شده 400 تا 576 عدد مي باشد.

براي مبارزه براي ضدعفوني انبار هاي خالي مي توان از تکيبات فسفره مثل اکتليک به ميزان 1 تا 2 گم ماده موثره براي هر متر مربع به صورت محلول پاشي استفاده کرد

استفاده از قرص هاي حاوي فسفات آلومنيم و منيزيم به ميزان 5-6 قرص به ازا هر تن محصول يا 1-2 قرص به ازا هر مترمکعب فضاي باز