کفشدوزک 7 نقطه ای: Coccinella septompunctata L.
کفشدوزک هفت نقطه ای از فراوان ترین و معروف ترین گونه های حشرات شکارچی است که در تمام نقاط مختلف دنیا در مبارزه بیولوژیک کاربرد فراوانی .داشته است.لارو و حشرات بالغ از انواع شته های آزاد، گالزا و حتی شته های ریشه، شپشک های نباتی، پسپل ها، تخم و لارو جوان سایر حشرات تغذیه می کند، هر کفشدوزک در دوره لاروی، هزار و هر حشره کامل تا 9000 شته را طعمه خود قرار می دهد.
شکل شناسی:
حشره بالغ:
نسبتاً بزرگ و به طور 8 ـ 5/5 میلی متر، محدب، با سرسیاه رنگ که از
دو طرفین دو چشم پیشرفتگی پیدا نموده است در حاشیه جلویی سرنوار باریک قرمزرنگی
مشاهده می شود، شاخک ها دارای قاعده سیاه و بندهای خرمایی رنگ است. سینه سیاه رنگ
و دارای حاشیه جلویی صاف که از دو طرف چشم ها را می پوشانند. حاشیه عقبی سینه قوسی
است. بالپوش ها به رنگ قرمز نارنجی، کاملاً محدب با حاشیه های صاف و انتهای آن
گرد است. سپرچه مثلثی و سیاه رنگ می باشد. روی هر بالپوش سه نقطه سیاه رنگ و یک نقطه
سیاه رنگ دیگر نیز به صورت مشترک بین دو بالپوش قرار دارد. سطح زیرین بدن و پاها،
سیاه و پوشیده از موهای ظریف و سفید رنگ است.
تخم:
تخم ها کشیده، و در ابتدا زرد روشن است که به تدریج نارنجی می شود. طول تخم 73/0 ـ 67/0 میلی متر است.
لارو:
لارو به رنگ زرد مایل به قهوه ای تا خاکستری مایل به سیاه، به طول 13 ـ 11 میلی متر و دارای لکه های نارنجی رنگ در امتداد طول بدن می باشند. نیم حلقه های پشتی بدن در ناحیه جانبی دارای برجستگی هایی است که روی آنها موهای کوتاه دیده می شود
شفیره:
شفیره به طول 7 ـ 6 میلی متر و از انتهای بدن به برگ متصل می شود.
زیست شناسی:
این
کفشدوزک به صورت حشره کامل در پناهگاه ها نظیر زیر پوست درختان و شکاف دیواره
ها زمستان گذرانی می کند. در بهار هنگامی که دما به 12 ریسد کفشدوزک ها از پناهگاه
ها خارج و شروع به تغذیه می نمایند. سپس حشرات بالغ، جفت گیری کرده و در دمای
بین 30 ـ 20 درجه سانتی گراد بعد از 4 روز تخمگذاری می نمایند، تخم ها به صورت دسته
ای (100 ـ 50 عدد) در زیر برگ های گیاهان قرارمی گیرد. تعداد تخم بین 300
ـ 70 عدد و حداکثر تا 3000 عدد گزارش شده است، لاروهای جوان از تخم خارج شده و در قسمت
های مختلف گیاه به جستجوی طعمه می پردازد. این حشره دارای 5 سن لاروی بوده که 10
تا 7 روز طول می کشد. شفیره
ها در زیر برگ یانقاط دیگر ثابت شده و پس از یک هفته تا ده روز به حشره بالغ تبدیل می شوند . این کفشدوزک
دارای 5 تا 3 نسل در سال است.
کفشدوزک خربزه یا کفشدوزک 12 نقطه ای Epilachna chrisomelina
از آفات مهم خربزه بوده و به انواع خزبزه ، خیار و هندوانه حمله می کند. سبب مشبک شدن برگ و لهیدگی و پوسیدگی میوه ها می شود.
شکل شناسی:
حشره کامل:
نسبتا بزرگ بطول 10-8 میلیمتر برنگ قرمز آجری گرد آلود. بالپوش محدب و پوشیده از کرکهای ظریف و سفید و مجهز به 12 نقطه سیاه با حاشیه نارنجی. شاخک نخ وش و 11 بندی.
تخم:
تخم دوکی شکل و ابتدا برنگ شیری و سپس برنگ زرد متمایل به نارنجی و اندازه آنها 1.5-2.5 میلیمتر و در دستجات 40-10 تایی در سطح زیرین برگ قرار داده می شود.
لارو:
لارو خاکستری پس از رشد کامل زرد رنگ می شوند. و دارای خارهای منشعب در قسمت پشتی هستند. در حلقه های اول و آخر 4 و در سایرحلقه ها 6 خار وجود دارد. لارو دارای 3 جفت پای سینه ای زرد رنگ می باشد.
شفیره:
برنگ زرد تیره وبیضی شکل و اغلب نصف طول بدن آن در داخل پوسته سن آخر لاروی می باشد. دوره شفیرگی کوتاه و در حدود20-10 روز می باشد.
زیست شناسی:
زمستانگذرانی بصورت حشره کامل در زیر بقایای گیاهی، علف های هرز حاشیه مزارع ، شکاف زمین و زیر پوستک درختان.در بهار از پناهگاه زمستانه خارج شده و حشرات ماده در نسل اول به طور متوسط 650 تخم می گذارند. و در نسل های بعدی 400-300 تخم می گذارند. لاروها پساز خروج از تخم ابتدا از گیاهان وحشی کدوئیان و با گرم شدن هوا فعالیت آنها زیاد تر شده و به جالیزها حمله میکنند. بسته به شرایط آب و هوایی 5-3 نسل در سال ایجاد می نمایند.
خسارت:
از تخمدان گل و پوست نازک میوه تغذیه می کنند. به برگها نیز خسارت وارد می کنند و آنها را به شکل توری در می آورند. سبب مشبک شدن برگ و لهیدگی و پوسیدگی میوه ها می شود.
کنترل:
جمع آوری برگهای آلوده به تخم ، از بین بردن میزبان های وحشی.
مبارزه شیمیایی بهتر است مصادف با ظهور حشرات بالغ زمستانگذران و یا با باز شدن تخم ها و ظهور لارهای سن یک از سمومی نظیر فن پروپاترین به میزان 2 لیتر در هکتار یا مالاتیون 1.5 لیتر در هکتار استفاده شود.
